Lừa đảo "nhận quà từ nước ngoài, phải đóng phí hải quan": cách nhận biết và xử lý

Hải quan Việt Nam không gọi điện yêu cầu nộp thuế hay tiền phạt vào tài khoản cá nhân. Bưu điện và hãng chuyển phát chỉ thu phí khi giao hàng hoặc tại quầy giao dịch, không bắt chuyển khoản trước. Nếu một "người bạn nước ngoài" quen qua mạng hứa gửi quà, rồi có người tự xưng hải quan gọi đòi phí thông quan, gần như chắc chắn đó là lừa đảo. Là đơn vị gửi hàng quốc tế, Thịnh An Express tổng hợp kịch bản, dấu hiệu và cách xử lý để bạn và người thân không mất tiền.

Kịch bản lừa đảo quen thuộc

Theo cảnh báo của công an được báo chí đăng tải, kịch bản thường có 5 bước:

1. Làm quen qua mạng. Kẻ lừa đảo dùng tài khoản Facebook, Zalo, Viber giả làm người nước ngoài hoặc Việt kiều: quân nhân, kỹ sư, doanh nhân, bác sĩ.
2. Tạo lòng tin. Kẻ lừa đảo nhắn tin hằng ngày, hứa hẹn tình cảm, hôn nhân, đầu tư, hoặc nói muốn gửi quà cảm ơn.
3. Báo đã gửi quà. Kẻ lừa đảo gửi ảnh thùng quà có trang sức, điện thoại, ngoại tệ, kèm hoá đơn và trang theo dõi đơn giả.
4. Giả danh hải quan hoặc hãng chuyển phát. Một người gọi điện báo kiện quà bị giữ vì có ngoại tệ hoặc hàng giá trị cao, yêu cầu nộp "phí thông quan", "thuế", "phí bảo hiểm" vào một tài khoản cá nhân.
5. Đòi thêm phí nhiều lần. Mỗi lần nộp xong lại xuất hiện khoản mới: tiền phạt, phí chống rửa tiền, phí chuyển đổi ngoại tệ. Nạn nhân thường chuyển tiền 3 đến 4 lần mới nhận ra.

Vụ việc thật

Thời gian	Nơi	Diễn biến
07/2026	Lào Cai	Tài khoản Facebook giả hứa gửi bưu kiện, sau đó người giả danh hải quan đòi một người 65 tuổi nộp 140 triệu đồng phí thông quan. Công an xã Bát Xát ngăn kịp giao dịch. Công an cho biết kẻ lừa đảo dùng AI và phần mềm dịch tự động.
06/2026	Đồng Nai	Người tự xưng "tướng Mỹ" hứa gửi quà và ngoại tệ, rồi yêu cầu chuyển trước tiền cho "quan chức Liên Hợp Quốc". Công an Trảng Bom ngăn kịp khi nạn nhân đang ở ngân hàng chuẩn bị chuyển 1,3 tỷ đồng.
10/2021	Hà Nội	Tòa án tuyên 13 năm và 11 năm tù cho 2 bị cáo giả làm người nước ngoài gửi quà, dùng sim rác giả nhân viên chuyển phát và hải quan. Một nạn nhân mất hơn 1 tỷ đồng. Bị cáo khai đã thực hiện khoảng 30 vụ tương tự.

Ví dụ về cách đòi phí tăng dần, từ một vụ ở Đồng Nai năm 2015: nạn nhân lần lượt nộp "tiền phạt hải quan Malaysia" 1.000 USD, "phí bảo hiểm" 3.200 USD, "phí chống rửa tiền" 4.500 USD, rồi "tiền phạt hải quan London" 10.100 USD. Tổng thiệt hại là 740 triệu đồng.

6 dấu hiệu nhận biết

1. Người gửi quà chỉ quen qua mạng, chưa từng gặp mặt.
2. Quà có tiền mặt, ngoại tệ hoặc trang sức giá trị lớn. Các hãng chuyển phát quốc tế như DHL và UPS đều không nhận gửi tiền mặt, nên một kiện quà có ngoại tệ đã là dấu hiệu bất thường.
3. Người gọi tự xưng hải quan, công an sân bay hoặc nhân viên chuyển phát, giọng gấp gáp, dọa phạt hoặc dọa truy cứu nếu không nộp ngay.
4. Tiền phải chuyển vào tài khoản cá nhân, không phải tài khoản của cơ quan nhà nước hay của hãng.
5. Khoản phí mới liên tục xuất hiện sau mỗi lần nộp.
6. Đường dẫn theo dõi đơn không thuộc trang chính thức của hãng, hoặc email gửi từ Gmail, Yahoo.

Thuế và phí với quà từ nước ngoài được thu thế nào

• Ai thông báo: bưu điện hoặc hãng chuyển phát thông báo cho người nhận khi hàng đến. Người nhận nộp thuế khi nhận hàng tại bưu cục, tại sân bay, hoặc khi nhân viên giao hàng, theo thông báo chính thức có hoá đơn.
• Nộp vào đâu: thuế nộp vào Kho bạc Nhà nước hoặc tài khoản chính thức của đơn vị chuyển phát. Không có quy định nào cho phép nộp thuế bằng cách chuyển vào tài khoản cá nhân.
• Bưu điện Việt Nam cho biết đơn vị này giao hàng trực tiếp và thu tiền khi giao, không yêu cầu khách chuyển tiền trước. Với bưu kiện quốc tế, khoản phí hải quan chỉ thu tại bưu cục chính thức. Tổng đài của Bưu điện Việt Nam là 1900 54 54 81.
• Mức miễn thuế cho quà: theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP, quà từ cá nhân ở nước ngoài gửi cho cá nhân ở Việt Nam được miễn thuế nhập khẩu khi trị giá từ 2 triệu đồng trở xuống, tối đa 4 lần mỗi năm.
• Hàng chuyển phát nhanh giá trị thấp: từ ngày 18/02/2025, hàng chuyển phát nhanh nhập khẩu từ 1 triệu đồng trở xuống không còn được miễn thuế nhập khẩu và VAT, theo Quyết định 01/2025/QĐ-TTg.

Cách tự kiểm tra một kiện hàng

• Hỏi mã vận đơn, rồi tự gõ địa chỉ trang chính thức của hãng để tra: dhl.com, ups.com, fedex.com, vnpost.vn. Không bấm đường dẫn trong tin nhắn.
• DHL chỉ gửi email từ tên miền của DHL như @dhl.com, không dùng Gmail hay Yahoo. Khoản duy nhất DHL yêu cầu thanh toán qua email hoặc tin nhắn là thuế và phí hải quan, kèm mã xác nhận gửi tới số điện thoại đã đăng ký của người nhận.
• UPS cho biết hãng không chủ động gửi yêu cầu thanh toán, thông tin tài chính hay mật khẩu qua email, điện thoại.
• Gọi lại tổng đài chính thức của hãng, lấy số trên website, không gọi số do người lạ cung cấp.

Nếu bạn đã lỡ chuyển tiền

1. Gọi ngay tổng đài ngân hàng của bạn, yêu cầu tra soát và phong toả giao dịch. Càng sớm càng có cơ hội giữ lại tiền.
2. Báo công an xã, phường nơi bạn ở, hoặc gọi 113. Bạn cũng có thể gửi phản ánh trong ứng dụng VNeID, mục "Kiến nghị, phản ánh về an ninh, trật tự".
3. Báo cuộc gọi lừa đảo qua đầu số 156, đầu số tiếp nhận phản ánh cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo được lập từ năm 2022.
4. Giữ bằng chứng: ảnh chụp tin nhắn, số điện thoại, số tài khoản nhận tiền, biên lai chuyển khoản.
5. Không chuyển thêm tiền, kể cả khi kẻ lừa đảo hứa "hoàn tiền" hoặc giả làm công an hỗ trợ lấy lại tiền.

Người thân ở nước ngoài cũng là mục tiêu

Kiểu lừa đảo tương tự xảy ra ở Mỹ. Hải quan Mỹ CBP cảnh báo cơ quan này không gọi điện đòi tiền, và không bao giờ yêu cầu thanh toán bằng thẻ quà tặng, tiền mã hoá hay chuyển khoản. Một kịch bản phổ biến là cuộc gọi ghi âm báo "thùng hàng chứa ma tuý và tiền đứng tên bạn bị bắt giữ". Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ FTC cho biết tin nhắn giả báo phí giao hàng kèm đường dẫn là kiểu lừa đảo qua tin nhắn được báo cáo nhiều nhất tại Mỹ. Bạn nên chia sẻ bài này cho người thân ở nước ngoài.

Khi gửi hàng với Thịnh An Express

Nếu nhận cuộc gọi tự xưng là nhân viên Thịnh An Express, bạn hãy gọi lại hotline 09.1900.6878 ghi trên website để xác minh. Bạn tra đơn của mình bằng mã XTA ở mục tra cứu đơn trên website chính thức www.guihangthinhan.com.

Câu hỏi thường gặp

Hải quan có gọi điện yêu cầu nộp thuế không?

Không. Hải quan không gọi điện yêu cầu nộp thuế hay tiền phạt vào tài khoản cá nhân. Thuế với hàng gửi từ nước ngoài được thu qua bưu điện, hãng chuyển phát hoặc tại sân bay, theo thông báo chính thức.

Nhận quà từ nước ngoài có phải đóng phí không?

Có thể có, nếu quà vượt mức miễn thuế hoặc phát sinh phí dịch vụ. Bạn nộp khi nhận hàng tại bưu cục hoặc khi nhân viên giao hàng, có hoá đơn. Bạn không phải chuyển khoản trước vào tài khoản cá nhân của ai.

Quà bao nhiêu tiền thì được miễn thuế khi gửi về Việt Nam?

Quà từ cá nhân ở nước ngoài cho cá nhân ở Việt Nam, trị giá từ 2 triệu đồng trở xuống, được miễn thuế nhập khẩu, tối đa 4 lần mỗi năm.

Người quen qua mạng nói đã gửi tiền mặt trong thùng quà, có thật không?

Rất khó là thật. DHL và UPS đều không nhận gửi tiền mặt và ngoại tệ. Một kiện quà có tiền mặt là dấu hiệu lừa đảo điển hình.

Đã chuyển tiền rồi thì làm gì?

Gọi ngay ngân hàng để yêu cầu phong toả giao dịch, báo công an nơi cư trú hoặc gọi 113, giữ lại toàn bộ tin nhắn và biên lai, và không chuyển thêm khoản nào.

Nguồn: Công an các địa phương qua Báo Lào Cai 06/2026 và 07/2026, VnExpress 10/2021, Tuổi Trẻ, Bưu điện Việt Nam, Nghị định 18/2021/NĐ-CP, Quyết định 01/2025/QĐ-TTg, Bộ Công an, Hải quan Mỹ CBP, FTC, DHL, UPS. Tra ngày 04/10/2026.